Art. 12
nowe brzmienie- w życiu od
- 2 października 2026
- wykryto
- 5 listopada 2026
DU/1994/414akt bazowy DU/1994/414
Porównanie z tekstem ujednoliconym Kancelarii Sejmu w wersji z 8 października 2026. Obowiązki w tym akcie
373 zdarzenia54 dotknięte obowiązkinajpóźniejsze wejście w życie: 17 października 2026
Rozszerzono katalog dokumentów dołączanych do zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wniosku o pozwolenie na użytkowanie: dodano m.in. projekt techniczny (pkt 1a), uszczegółowienie protokołów badań i sprawdzeń (pkt 4 lit. a i b), decyzję zezwalającą na eksploatację urządzenia technicznego (pkt 4a), dokumentację geodezyjną z mapą powykonawczą (pkt 5), potwierdzenie odbioru przyłączy (pkt 6), kopię/wydruk świadectwa charakterystyki energetycznej (pkt 6a), zaświadczenie wójta dot. art. 37i ust. 8 ustawy o planowaniu (pkt 7a), a także wyniki audytu BRD i oświadczenia zarządcy drogi (pkt 8 i 9); do
dla adresataInwestor musi skompletować i złożyć znacznie szerszy zestaw dokumentów przy zakończeniu budowy lub wniosku o pozwolenie na użytkowanie, w tym projekt techniczny, dokumentację geodezyjną z mapą, świadectwo charakterystyki energetycznej oraz – w przypadku dróg – wyniki audytu BRD; jednocześnie zyskuje możliwość załączania kopii zamiast oryginałów oraz składania zawiadomienia/wniosku elektronicznie przez portal e-Budownictwo, a dla budynków jednorodzinnych i wybranych inwestycji z art. 29 ust. 1 pkt 1a przewidziano uproszczenia.
Rozszerzono katalog warunków poprzedzających wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę: oprócz dotychczasowych uzgodnień, pozwoleń i opinii dodano obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko lub na obszar Natura 2000 oraz uzyskania zgody ministra właściwego do spraw energii (dla linii przesyłowych elektroenergetycznych) albo ministra właściwego do spraw gospodarki surowcami energetycznymi (dla gazociągów przesyłowych i rurociągów ropy naftowej/produktów naftowych) — z terminem 60 dni na wyrażenie zgody i milczącą zgodą po jego upływie, po opinii Szefa ABW i Szefa AW
dla adresataInwestorzy realizujący linie przesyłowe elektroenergetyczne, gazociągi przesyłowe lub rurociągi ropy naftowej (w tym dochodzące do granicy RP) muszą przed uzyskaniem pozwolenia na budowę lub rozbiórkę pozyskać dodatkową zgodę właściwego ministra (termin 60 dni, milcząca zgoda po jego upływie), a inwestorzy przedsięwzięć wymagających oceny środowiskowej — przeprowadzić tę ocenę przed wydaniem decyzji; pozostali inwestorzy składają oświadczenie o prawie do nieruchomości pod rygorem odpowiedzialności karnej, a operatorzy sieci przesyłowych dołączają decyzję Prezesa URE o wyznaczeniu. Obowiązek or
Rozszerzono katalog podstawowych obowiązków projektanta m.in. o zapewnienie udziału osób z uprawnieniami w odpowiednich specjalnościach (pkt 1a), wzajemną koordynację techniczną opracowań projektowych oraz zapewnienie zgodności projektu technicznego z projektem zagospodarowania terenu i projektem architektoniczno-budowlanym (pkt 1aa), sporządzenie informacji BIOZ (pkt 1b), określenie obszaru oddziaływania obiektu (pkt 1c) oraz sporządzanie lub uzgadnianie indywidualnej dokumentacji technicznej (pkt 3a); obowiązek sprawdzenia rozszerzono na projekt techniczny, usunięto z niego odniesienie do Po
dla adresataProjektant ma szerszy zakres obowiązków dokumentacyjnych i koordynacyjnych (BIOZ, obszar oddziaływania, koordynacja międzybranżowa), a sprawdzenie projektu musi obejmować także projekt techniczny i może być wykonane wyłącznie przez osobę z uprawnieniami bez ograniczeń (bez udziału rzeczoznawcy). Zawężenie listy obiektów zwolnionych ze sprawdzenia oznacza, że m.in. małe domy mieszkalne oraz obiekty handlowe i usługowe nie korzystają już z tego wyłączenia.
Dodano art. 56 ust. 1, który nakłada na inwestora obowiązek zawiadomienia – zgodnie z właściwością – organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej (gdy projekt wymagał uzgodnienia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych) oraz Państwowej Straży Pożarnej (gdy projekt wymagał uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej) o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania. Organy te zajmują stanowisko w sprawie zgodności wykonania obiektu z projektem budowlanym w zakresie odpowiednio wymagań higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony przeciwpożarowej.
dla adresataInwestor przed przystąpieniem do użytkowania musi zawiadomić PIS i PSP, jeżeli projekt podlegał uzgodnieniom w zakresie higieniczno-zdrowotnym lub przeciwpożarowym, i uzyskać ich stanowisko co do zgodności wykonania z projektem budowlanym. W katalogu zawiadamianych organów ujętych w tej jednostce nie wymieniono Inspekcji Ochrony Środowiska, mimo że dotychczasowy obowiązek w bazie obejmował również ten organ.
Dodano w art. 42 ust. 1 pkt 2 lit. c, rozszerzając katalog robót budowlanych objętych obowiązkami inwestora o przebudowę, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a i aa.
dla adresataInwestor realizujący przebudowę wskazaną w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a i aa musi zapewnić objęcie kierownictwa budowy oraz nadzoru nad robotami przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności.
Dodano w art. 42 ust. 1 pkt 2 lit. b określający zakres budów i instalacji objętych obowiązkiem ustanowienia kierownika budowy — obejmuje budowy wskazane w art. 29 ust. 1 pkt 1, 1b, 2–4, 9, 27 i 30 oraz instalowanie, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d, e i g.
dla adresataInwestor realizujący wymienione rodzaje budów i instalacji ma obowiązek zapewnić objęcie kierownictwa budowy oraz nadzoru nad robotami przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane.
Dodano w art. 42 ust. 1 pkt 1 lit. d, która rozszerza katalog przypadków wymagających ustanowienia kierownika budowy o instalowanie, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d i g.
dla adresataInwestor realizujący wskazane roboty instalacyjne będzie zobowiązany zapewnić kierownictwo budowy oraz nadzór przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, co stanowi nowy obowiązek wcześniej nieprzewidziany dla tych prac.
Zmieniono zasady wydawania pozwolenia na budowę: pozwolenie co do zasady dotyczy całego zamierzenia budowlanego, a na wniosek inwestora może obejmować wybrane obiekty lub zespół obiektów mogących samodzielnie funkcjonować (zamiast dotychczasowej „wydzielonej części”). Rozbudowano katalog załączników do wniosku o pozwolenie na budowę (m.in. projekt zagospodarowania działki lub terenu i projekt architektoniczno-budowlany w postaci papierowej w 3 egzemplarzach albo elektronicznej, oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością, decyzja o warunkach zabudowy, pozwolenia z ustawy o obszarach m
dla adresataInwestor musi złożyć znacznie szerszy zestaw dokumentów wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę, w tym nowe oświadczenia składane pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 6 Kodeksu karnego; dotychczasowy obowiązek przedstawienia projektu zagospodarowania dla całego zamierzenia odnosi się obecnie do przypadku pozwolenia na wybrane obiekty lub zespół obiektów, a dokumentację projektową można składać w postaci papierowej (3 egzemplarze) albo elektronicznej przez portal e-Budownictwo.
Zmieniono krąg organów zawiadamianych o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania — usunięto Państwową Inspekcję Ochrony Środowiska oraz Państwową Inspekcję Pracy, pozostawiając Państwową Inspekcję Sanitarną (gdy projekt wymagał uzgodnienia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych) oraz Państwową Straż Pożarną (gdy projekt wymagał uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej); doprecyzowano też zakres stanowiska tych organów, a ust. 1a uchylono.
dla adresataInwestor przystępujący do użytkowania obiektu nie musi już zawiadamiać PIOŚ ani PIP, a zawiadomienie PIS i PSP jest wymagane tylko wtedy, gdy projekt podlegał uzgodnieniu w odpowiednim zakresie; ogranicza to liczbę organów, którym należy zgłosić zakończenie budowy.
Art. 42 został przeredagowany: zamiast ogólnego obowiązku zapewnienia kierownictwa i nadzoru nad robotami, wprowadzono szczegółowy katalog obowiązków inwestora przed rozpoczęciem robót budowlanych, obejmujący zapewnienie projektu technicznego, ustanowienie kierownika budowy, ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego oraz przekazanie kierownikowi budowy projektu budowlanego – każdy z przypisanymi konkretnymi przypadkami (m.in. roboty objęte pozwoleniem na budowę, określone budowy z art. 29, decyzje legalizacyjne z art. 49 ust. 4 i art. 51 ust. 4). Uchylono ust. 2 (dotychczasowe obowiązki k
dla adresataInwestor musi ustalać swoje obowiązki według konkretnego rodzaju inwestycji wymienionego w nowym katalogu (pozwolenie na budowę, określone zgłoszenia z art. 29, decyzje legalizacyjne lub o wznowieniu robót), a nie – jak dotychczas – w oparciu o ogólną zasadę powiązaną z wymogiem pozwolenia na budowę; dochodzi obowiązek zapewnienia projektu technicznego oraz przekazania projektu budowlanego kierownikowi budowy, a ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego stało się wymagane w ściśle określonych sytuacjach. Obowiązki prowadzenia dziennika budowy, umieszczenia tablicy informacyjnej i zabezpie
W art. 65 doprecyzowano adresata obowiązku udostępnienia dokumentów – w miejsce ogólnego określenia „przedstawicielom właściwego organu” wpisano „przedstawicielom organu nadzoru budowlanego”.
dla adresataZmiana ma charakter redakcyjno-doprecyzowujący. Zakres obowiązku właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego pozostaje ten sam – nadal musi on udostępniać dokumentację, o której mowa w art. 64 ust. 3, przy czym wprost wskazano organ nadzoru budowlanego jako uprawniony do jej kontroli.
Art. 52 Prawa budowlanego został uchylony — usunięto przepis nakładający na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek wykonania na własny koszt czynności nakazanych w decyzji wydanej na podstawie art. 48 i art. 51.
dla adresataZ tej jednostki nie wynika już obowiązek pokrycia kosztów wykonania czynności nakazanych decyzjami dotyczącymi samowoli budowlanych lub odstępstw; adresaci (inwestor, właściciel, zarządca) powinni ustalić, czy analogiczny obowiązek wynika z innych przepisów ustawy.
Dodano ust. 2 w art. 52, który wprost wskazuje, że koszty związane z wykonaniem obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.
dla adresataPrzepis jednoznacznie przypisuje ciężar finansowy czynności nakazanych na podstawie ust. 1 inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy obiektu — podmioty te nie mogą przerzucić tych kosztów na organ nadzoru budowlanego ani inny podmiot.
Dodano art. 52 ust. 1, który wskazuje, że obowiązki w formie nakazów i zakazów określone w postanowieniach i decyzjach wydanych w tym rozdziale nakłada się na inwestora, a w przypadku zakończenia robót budowlanych lub niemożności wykonania przez inwestora – na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.
dla adresataPrzepis jednoznacznie określa krąg adresatów obowiązków wynikających z postanowień i decyzji dotyczących m.in. samowoli i odstępstw: w pierwszej kolejności inwestora, a subsydiarnie właściciela lub zarządcę obiektu. Oznacza to, że właściciel lub zarządca musi liczyć się z przejęciem obowiązków po zakończeniu robót lub gdy inwestor nie jest w stanie ich wykonać.
W ust. 2 zastąpiono określenie „właściwy organ" sformułowaniem „organ administracji architektoniczno-budowlanej" oraz dodano ust. 2a–2c, które przewidują składanie wniosku o wydanie decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości w postaci papierowej albo w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem portalu e-Budownictwo, zobowiązują ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa do określenia wzoru formularza w drodze rozporządzenia, a Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do udostępnienia for
dla adresataInwestor zyskuje możliwość złożenia wniosku o decyzję o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości elektronicznie przez portal e-Budownictwo obok dotychczasowej drogi papierowej; doprecyzowano też, że organem rozstrzygającym jest organ administracji architektoniczno-budowlanej. Zakres obowiązków materialnych inwestora (uzyskanie zgody, naprawa szkód) nie uległ zmianie.
Dotychczasową szczegółową regulację art. 45 (definicja dziennika budowy, obowiązek wpisu osób kierujących, nadzorujących i kontrolujących roboty oraz delegacja dla ministra) zastąpiono jednym przepisem odsyłającym — dziennik budowy prowadzi się w przypadku robót wymagających ustanowienia kierownika budowy, zgodnie z przepisami rozdziału 5a.
dla adresataObowiązek wpisu do dziennika budowy osób, którym powierzono kierownictwo, nadzór i kontrolę techniczną, oraz potwierdzenia podpisem przyjęcia funkcji, nie wynika już z art. 45; zasady prowadzenia dziennika budowy, w tym dokonywania wpisów, należy ustalać na podstawie przepisów rozdziału 5a, a dziennik prowadzi się tylko wtedy, gdy roboty wymagają ustanowienia kierownika budowy.
Zrezygnowano z obowiązku bezzwłocznego zawiadamiania właściwego organu o zmianie kierownika budowy lub robót, inspektora nadzoru inwestorskiego oraz projektanta sprawującego nadzór autorski wraz ze wskazaniem daty zmiany; w zamian inwestor dołącza do dokumentacji budowy oświadczenia o przejęciu obowiązków przez te osoby.
dla adresataInwestor nie musi już zawiadamiać organu o zmianie tych osób — wystarczające jest umieszczenie oświadczeń o przejęciu obowiązków w dokumentacji budowy, co zmniejsza zakres formalności wobec organu administracji.
Zmieniono treść art. 41 ust. 4: zawiadomienie kierowane jest do organu nadzoru budowlanego (zamiast właściwego organu) oraz projektanta sprawującego nadzór nad zgodnością realizacji budowy z projektem, a obowiązek obejmuje roboty wymagające pozwolenia na budowę, zgłoszenia budowy z art. 29 ust. 1 pkt 1–4 oraz zgłoszenia instalowania z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d; usunięto wymóg 7 dni oraz dołączania oświadczeń kierownika budowy i inspektora nadzoru. Dodano ust. 4a, 4aa, 4b, 4c i 4d regulujące załączniki do zawiadomienia (informacja o osobach pełniących funkcje, kopie zaświadczeń i uprawnień, o
dla adresataInwestor zawiadamia organ nadzoru budowlanego o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót również w przypadku określonych zgłoszeń, a zamiast oświadczeń kierownika budowy i inspektora nadzoru dołącza informację o osobach pełniących te funkcje wraz z kopiami zaświadczeń i decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych (z wyłączeniami dla osób i uprawnień wpisanych do centralnego rejestru) oraz oświadczenie projektanta i projektanta sprawdzającego o sporządzeniu projektu technicznego. Zawiadomienie można złożyć w postaci papierowej albo elektronicznie przez portal e-Budownictwo według wzoru określonego ro
Pokazano 226 z 373 zdarzeń (wszystkie dotykające obowiązków oraz 200 najnowszych pozostałych). Pozostałe 147 znajdziesz w feedzie zmian po wybraniu tego aktu w filtrze, albo w surowym pliku JSON.